แนวการจัดกิจกรรมการเคลื่อนไหวฯ โรงเรียนอนุบาลสามเสนฯ

  แนวการจัดกิจกรรมการเคลื่อนไหวและจังหวะและเกมการศึกษา โรงเรียนอนุบาลสามเสน (สำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาลอุปถัมภ์)

กิจกรรมที่มีความสำคัญต่อการพัฒนาเด็ก 2 กิจกรรม คือ กิจกรรมการเคลื่อนไหวและจังหวะ และเกมการศึกษานั้น

ไม่ค่อยปรากฏรายละเอียดของแนวการจัดกิจกรรมไว้ในเอกสารทั่วไป โรงเรียนอนุบาลสามเสนฯ

ซึ่งเน้นจัดกิจกรรม 6 กิจกรรมหลัก ได้ทำรายละเอียดการปฏิบัติไว้ชัดเจนตลอดปีการศึกษา

เพื่อประโยชน์และความสะดวกของครูผู้สอน ในการนำไปใช้ในการจัดประสบการณ์ โดยมีแนวปฏิบัติกิจกรรม ดังนี้

1. กิจกรรมการเคลื่อนไหวและจังหวะ การจัดกิจกรรมในแต่ละวัน ควรจัดให้เด็กได้ปฏิบัติไม่ซ้ำกัน เช่น 

วันที่ 1 เด็กปฏิบัติตามข้อตกลง วันที่ 2 เด็กปฏิบัติตามคำสั่ง วันที่ 3 เด็กเคลื่อนไหวเป็นผู้นำผู้ตาม วันที่ 4 เด็กทำท่าทางตามจินตนาการ

วันที่ 5 เด็กบริหารร่างกายประกอบเพลง / คำคล้องจอง ซึ่งแต่ละกิจกรรมจะมีรายละเอียดมากมาย

ครูควรพิจารณาลำดับการสอนจากง่ายไปหายากตามความเหมาะสม

2. เกมการศึกษา การกำหนดเกมให้เด็กเล่นในแต่ละวัน ควรมีจำนวนเกมเพียงพอกับเด็กในแต่ละสัปดาห์ควรมีเกมใหม่ อย่างน้อย 5 เกม และต้องไม่ลืมว่าการให้เล่นเกมควรเริ่มจากง่ายไปหายาก และควรมีเกมที่ครอบคลุมองค์ประกอบของสติปัญญาทุกด้าน  

หมายเหตุ ตัวเลขที่แสดงไว้ในวงเล็บ หมายถึง ประสบการณ์สำคัญที่ผู้สอนวางแผนจัดกิจกรรมให้เด็ก ซึ่งเด็กเรียนรู้และพัฒนาพัฒนาการผ่านประสบการณ์สำคัญ

ตารางวิเคราะห์ประสบการณ์สำคัญกิจกรรมการเคลื่อนไหว และจังหวะ

ชั้นอนุบาลปีที่ 1

ประสบการณ์สำคัญ

สาระที่ควรเรียนรู้

ร่างกาย 1. การเคลื่อนไหวอยู่กับที่ 2. การเคลื่อนไหวเคลื่อนที่ 3. การเคลื่อนไหวพร้อมวัสดุ อุปกรณ์ อารมณ์จิตใจ 4. การแสดงปฏิกิริยาโต้ตอบเสียงดนตรี 5. การเล่นเครื่องดนตรีง่าย ๆ เช่น เครื่องดนตรี ประเภทตี ฯลฯ 6. การร้องเพลง 7. การแสดงออกอย่างสนุกสนาน สังคม 8. การเล่นและการทำงานร่วมกับผู้อื่น 9. การวางแผน ตัดสินใจเลือก และลงมือปฏิบัติ 10. การมีโอกาสได้รับรู้ความรู้สึก ความสนใจ และความต้องการของตนเองและผู้อื่น 11. การมีประสบการณ์ในการแลกเปลี่ยนความคิดเห็นและเคารพความคิดเห็นของผู้อื่น 12. การแก้ปัญหาในการเล่น สติปัญญา 13. การเลียนแบบการกระทำและเสียงต่าง ๆ 14. การรับรู้และแสดงความรู้สึกผ่านสื่อ 15. การแสดงความคิดสร้างสรรค์ผ่านสื่อ วัสดุ ต่าง ๆ สังเกต จำแนก เปรียบเทียบ 16. การจับคู่ การจำแนก และการจัดกลุ่ม 17. การเปรียบเทียบจำนวน มากกว่า น้อยกว่า เท่ากัน 18. การนับสิ่งต่างๆ 19. การจับคู่หนึ่งต่อหนึ่ง20. การมีประสบการณ์กับจำนวนหรือปริมาณที่เพิ่มขึ้น หรือลดลง 21. การสังเกตสิ่งต่าง ๆและสถานที่จากมุมมองที่ต่าง ๆ กัน 22. การมีประสบการณ์และอธิบายในเรื่องตำแหน่งของสิ่งต่าง ๆ ที่สัมพันธ์กัน 23. การมีประสบการณ์และการอธิบายในเรื่องทิศทางการเคลื่อนที่ของคนและสิ่งต่าง ๆ

1. การปฏิบัติตามคำสั่ง 1.1 คำสั่งง่ายไม่ซับซ้อน เช่น ทำท่าเลียนแบบสัตว์ บุคคล สิ่งของ จับกลุ่มจำนวน 1-3 ฯลฯ (1, 2, 7, 9, 10, 12, 13 ) 1.2 ใช้สื่อประกอบ เช่น เคลื่อนไหวพร้อมกับสื่อง่าย ๆ นำสื่อแตะสัมผัสร่างกายตามคำสั่งเกี่ยวกับคณิตศาสตร์ เช่น บน-ล่าง, หน้า-หลัง, สูง-ต่ำ (1, 2, 3, 7, 10, 12, 14, 15 )   2. การปฏิบัติตามข้อตกลง 2.1 ท่าทาง ครูตกลงกับเด็กในการทำท่าทาง 1 หรือ 2 ข้อตกลง เช่น ครูชูมือ-เด็กนั่ง, ครูตบมือ- เด็กนอน ( 1, 2, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 15) 2.2 สิ่งของ ครูตกลงกับเด็กในเรื่องสิ่งของ เช่น ครูชูผลไม้ให้เด็กทำท่าทางตามที่ตกลงกัน 1 หรือ 2 ข้อตกลง (1, 2, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 15) 2.3 สถานที่ ครูตกลงกับเด็กในเรื่องสถานที่ เช่น มุมร้านขายส้ม ร้านขายกล้วย 1-2 ร้าน (1, 2, 7, 8, 9, 11, 13, 21) 2.4 เสียง ครูตกลงกับเด็กเกี่ยวกับเสียงของเครื่องดนตรีเสียงกลอง เด็กจะทำอย่างไร 1-2 เสียง (1, 2, 4, 7, 8, 9, 11, 13, 15 )   3. การทำท่าทางตามจินตนาการ 3.1 จินตนาการตามคำบรรยาย เป็นประโยค (1, 2, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13 )   4. การเคลื่อนไหวเป็นผู้นำ-ผู้ตาม 4.1 ให้อาสาสมัครออกมาเป็นผู้นำในกลุ่มใหญ่ (1, 2, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13 )   5. การบริหารร่างกายประกอบเพลง คำคล้องจอง 5.1 เด็กร้องเพลงและทำท่ากายบริหารอย่างอิสระ (1, 2, 6, 7, 9, 12, 15 ) 5.2 กลุ่มที่ 1 ร้องเพลง กลุ่มที่ 2 ทำท่ากายบริหารอย่างอิสระ เด็กหมุนเวียนกันทำกิจกรรม (1, 2, 6, 7, 9, 12, 15 )

ตารางวิเคราะห์ประสบการณ์สำคัญกิจกรรมการเคลื่อนไหว และจังหวะ

ชั้นอนุบาลปีที่ 2-3

ประสบการณ์สำคัญ

สาระที่ควรเรียนรู้

ร่างกาย 1. การเคลื่อนไหวอยู่กับที่ 2. การเคลื่อนไหวเคลื่อนที่ 3. การเคลื่อนไหวพร้อมวัสดุ อุปกรณ์ อารมณ์จิตใจ 4. การแสดงปฏิกิริยาโต้ตอบเสียงดนตรี 5. การเล่นเครื่องดนตรีง่าย ๆ เช่น เครื่องดนตรี ประเภทตี ฯลฯ 6. การร้องเพลง 7. การแสดงออกอย่างสนุกสนาน สังคม 8. การเล่นและการทำงานร่วมกับผู้อื่น 9. การวางแผน ตัดสินใจเลือก และลงมือปฏิบัติ 10. การมีโอกาสได้รับรู้ความรู้สึก ความสนใจ และความต้องการของตนเองและผู้อื่น 11. การมีประสบการณ์ในการแลกเปลี่ยนความคิดเห็นและเคารพความคิดเห็นของผู้อื่น 12. การแก้ปัญหาในการเล่น สติปัญญา 13. การเลียนแบบการกระทำและเสียงต่าง ๆ 14. การรับรู้และแสดงความรู้สึกผ่านสื่อ 15. การแสดงความคิดสร้างสรรค์ผ่านสื่อ วัสดุ ต่าง ๆ สังเกต จำแนก เปรียบเทียบ 16. การจับคู่ การจำแนก และการจัดกลุ่ม 17. การเปรียบเทียบจำนวน มากกว่า น้อยกว่า เท่ากัน 18. การนับสิ่งต่างๆ 19. การจับคู่หนึ่งต่อหนึ่ง 20. การมีประสบการณ์กับจำนวนหรือปริมาณที่เพิ่มขึ้น หรือลดลง 21. การสังเกตสิ่งต่าง ๆและสถานที่จากมุมมองที่ต่าง ๆ กัน 22. การมีประสบการณ์และอธิบายในเรื่องตำแหน่งของสิ่งต่าง ๆ ที่สัมพันธ์กัน 23. การมีประสบการณ์และการอธิบายในเรื่องทิศทางการเคลื่อนที่ของคนและสิ่งต่าง ๆ

1. การปฏิบัติตามคำสั่ง การปฏิบัติตามคำสั่ง ไม่ใช้สื่อประกอบ 1.1 คำสั่งง่ายไม่ซับซ้อน เช่น ทำท่าเลียนแบบสัตว์ บุคคล สิ่งของ จับกลุ่มจำนวน 1-3 ฯลฯ (1, 2, 7, 9, 10, 12, 13 ) 1.2 จับกลุ่มตามสี รูปร่าง จำนวน 1-5 (1, 2, 7, 8,10, 11, 12, 16, 17, 18, 20 ) 1.3 ใช้สื่อประกอบ เช่น เคลื่อนไหวพร้อมกับสื่อง่าย ๆ นำสื่อแตะสัมผัสร่างกายตามคำสั่งเกี่ยวกับคณิตศาสตร์ เช่น บน-ล่าง, หน้า-หลัง, สูง-ต่ำ, ใน-นอก (1, 2, 3, 7, 10, 12, 14, 15) การปฏิบัติตามคำสั่ง โดยใช้สื่อประกอบ 1.4 วางอุปกรณ์ประกอบการเคลื่อนไหวตามคำสั่ง โดยทำกิจกรรมเป็นกลุ่ม เช่น นำมาต่อหรือซ้อนกันตามคำสั่งครู แล้วตั้งชื่อตามจินตนาการ 1.5 วางอุปกรณ์ไว้บนอวัยวะต่างๆ ของร่างกายตามคำสั่ง 1.6 วางอุปกรณ์ ให้มีรูปร่างต่างๆ ตามจินตนาการเช่น รูปเรือ รูปบ้าน รูปเครื่องบิน 1.7 วางอุปกรณ์ตามคำสั่งเกี่ยวกับพื้นฐานทางคณิตศาสตร์ (บน-ล่าง, หน้า-หลัง, สูง-ต่ำ, ซ้าย-ขวา, ข้างใน-ข้างนอก)   2. การปฏิบัติตามข้อตกลง 2.1 ท่าทาง ครูตกลงกับเด็กในการทำท่าทาง 2-3ข้อตกลง เช่น ครูชูมือ-เด็กนั่ง, ครูตบมือ- เด็กนอน, ครูชูมือ ให้เด็กส่งเสียงร้องสัตว์อะไร ( 1, 2, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 15) - ครูตกลงกับเด็กในการทำท่าทาง 3-4 ข้อตกลง เช่น ถ้าครูชูกระดาษสีเหลืองให้ตบมือ หรือผงกหัว 4 ครั้ง ถ้าครูชูกระดาษสีน้ำเงิน ให้เด็กกระดิกนิ้วหรือตบมือ 5 ครั้ง ถ้า   - ครูชูกระดาษสีแดง ให้เด็กส่ายสะโพกหรือตบมือ 6 ครั้ง   2.2 สิ่งของ ครูตกลงกับเด็กในเรื่องสิ่งของ เช่น ครูชูผลไม้ให้เด็กทำท่าทางตามที่ตกลงกัน 1 หรือ 2 ข้อตกลง, ครูชูแทบกระดาษให้เด็กทำท่าทางตาม 2-3 ข้อตกลง (1, 2, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 15) - ครูตกลงกับเด็กในการเคลื่อนไหวโดยใช้อุปกรณ์ เช่น ถ้าเด็กได้ยินเสียงกลอง ให้เด็กเคลื่อนไหวโดยมีสื่อวางไว้ที่อวัยวะต่างๆ ของร่างกาย ถ้าได้ยินเสียงฉิ่งให้เด็กเคลื่อนไหวไปรอบๆ อุปกรณ์   2.3 สถานที่ ครูตกลงกับเด็กในเรื่องสถานที่ เช่น มุมร้านขายส้ม ร้านขายกล้วย 1-2 ร้าน หรือที่อยู่อาศัยของสัตว์ต่าง ๆ 2-3 ชนิด (1, 2, 7, 8, 9, 11, 13, 21) - ครูตกลงเกี่ยวกับเด็กในการเคลื่อนไหวเกี่ยวกับสถานที่ต่างๆ เช่น สมมุติต่างๆ ในห้องเห็นมุมสวนมะม่วง มุมลำไย มุมสวนทุเรียน มุมสวนมะละกอ เมื่อครูชูกระดาษสีเขียวเด็กๆ จะไปที่มุมมะม่วง ถ้าชูกระดาษสีน้ำเงินเด็ก ๆ จะต้องไปมุมลำไย ถ้าชูกระดาษสีเหลือง เด็กๆ ต้องไปมุมสวนทุเรียน ถ้าชูกระดาษสีแดงให้เด็กๆ ไปที่มุมมะละกอ   2.4 เสียง ครูตกลงกับเด็กเกี่ยวกับเสียงของเครื่องดนตรีเสียงกลอง เด็กจะทำอย่างไร ตามข้อตกลง 1-2 เสียง (1, 2, 4, 7, 8, 9, 11, 13, 15 ) ครูตกลงกับเด็กในการเคลื่อนไหวเกี่ยวกับเสียง ถ้าได้ยินเสียงฉิ่งให้เด็ก ๆ ร้องเสียงไก่ ถ้าได้ยินเสียงกลองให้เด็กๆ ร้องเสียงไก่ ถ้าได้ยินเสียงกลองให้เด็กๆ ร้องเสียงลิง ถ้าได้ยินเสียงระนาด ให้เด็กๆ ร้องเสียงวัว   3. การทำท่าทางตามจินตนาการ 3.1 ทำท่าทางตามจินตนาการตามคำบรรยาย ทำท่าทางตามจินตนาการ โดยฟังครูบรรยายเป็นประโยคหรือเรื่องราว (1, 2, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13 ) 3.2 เด็กทำท่าทางตามจินตนาการประกอบอุปกรณ์ต่าง ๆ 1-2 อย่าง   4. การเคลื่อนไหวเป็นผู้นำ-ผู้ตาม 4.1 ให้อาสาสมัครออกมาเคลื่อนไหวเป็นผู้นำในกลุ่มใหญ่ (1, 2, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13 ) 4.2ให้อาสาสมัครออกมาเคลื่อนไหวเป็นผู้นำในกลุ่มเล็ก 4.3 ให้อาสาสมัครออกมาเคลื่อนไหวเป็นผู้นำในลักษณะแถวตอน 4.4 ให้อาสาสมัครออกมาเคลื่อนไหวจับคู่ (กระจกเงา) 4.5 ให้อาสาสมัครออกมาเคลื่อนไหวทำท่าทางเชื่อมต่อกันและต่อเนื่อง   5. การบริหารร่างกายประกอบเพลง คำคล้องจอง 5.1 เด็กท่องคำคล้องจอง หรือร้องเพลงประกอบการบริหารร่างกายอย่างอิสระ 5.2 ใช้อวัยวะให้จังหวะตามชื่อคน สัตว์ ผลไม้ สิ่งของ 5.3 ใช้อวัยวะให้จังหวะเพลง คำคล้องจอง 5.4 ทำท่าทางประกอบเพลง 5.5 เล่นเครื่องดนตรี ประกอบเพลง 5.6 บริหารร่างกายประกอบเพลงคำคล้องจอง 5.7 แบ่งกลุ่มร้องเพลง ทำท่าทางประกอบเพลง บริหารร่างกายเล่นเครื่องดนตรี   5.5 แบ่งเด็กเป็น 4 กลุ่ม กลุ่มที่ 1 ร้องเพลงและทำท่าทางประกอบเพลงอย่างอิสระ กลุ่มที่ 2 ทำท่ากายบริหารประกอบเพลงอย่างอิสระ กลุ่มที่ 3 เด็กให้จังหวะโดยการแตะ สัมผัสร่างกาย 4 แห่ง กลุ่มที่ 4 เด็กให้จังหวะโดยการเล่นเครื่องดนตรี

 

 

ที่มา: 

ศึกษาธิการ, กระทรวง. (2566).  หลักสูตรสถานศึกษาระดับปฐมวัย พุทธศักราช 2560 (ฉบับปรับปรุง 2566)

โรงเรียนอนุบาลสามเสน (สำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาลอุปถัมภ์). สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา

ประถมศึกษา กรุงเทพมหานคร สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ.